Fraud BlockerSi gewricht pijn (SI-gewricht): symptomen, testen en behandeling
Aandoening & Klacht

Si gewricht pijn (SI-gewricht): symptomen, testen en behandeling

Pijn in het SI-gewricht (si gewricht) zit vaak diep in de bil, dicht bij de lage rugpijn. Testen, behandelmogelijkheden zonder operatie en wanneer chiropractie helpt, leest u hier.

Dr. Stephen Malone
Dr. Stephen MaloneBSc. Kinesioloog, D.C.8-jarig Canadees KwalificatietrajectBSc Kinesiologie — University of SaskatchewanDoctor of Chiropractic (DC) — CMCC TorontoCanadian Board Certified · DCF & SNRC Erkend
5 min lezen
Dr. Malone onderzoekt bekken- en rugklachten tijdens een chiropractisch consult
Deze pagina is ook beschikbaar in het Engels (English)

Kort samengevat: Het SI-gewricht verbindt uw heiligbeen met uw bekken. Pijn in dit gebied zit vaak laag in de rug of diep in één bil. De pijn kan uitstralen naar de lies of het been. De behandeling begint meestal zonder operatie. Gewrichtsmanipulatie is daarbij een van de eerste behandelopties.

Wat is het SI-gewricht en wanneer doet het pijn?

Het SI-gewricht, voluit het sacro-iliacale gewricht, ligt tussen het heiligbeen (sacrum) en het darmbeen (ilium), een deel van uw bekken. Klachten rond dit gewricht gaan soms ook onder de naam SI-syndroom. U hebt twee SI-gewrichten, links en rechts onderaan de rug. Ze bewegen maar weinig, terwijl ze de belasting van uw bovenlichaam naar uw benen overbrengen. Tegelijk geven ze stevigheid aan de wervelkolom: de SI-gewrichten vormen de verbinding tussen uw wervelkolom en uw bekken. Ook de banden, kapsels en pezen rond het gewricht spelen daarin een rol.

Pijn in dit gebied kan ontstaan na een val, een lastige tilbeweging of door overbelasting, maar ook geleidelijk opkomen. Op een scan kunnen de SI-gewrichten met de jaren ook degeneratieve veranderingen vertonen, waaronder artrose. Zulke veranderingen verklaren de pijn niet automatisch. We bekijken ze samen met uw klachten en de bevindingen van het onderzoek. Afhankelijk van wat we vinden, kunnen manuele zorg en mobiliserende oefeningen helpen om prettiger te bewegen en pijnverlichting te geven.

In mijn praktijk zie ik klachten rond het SI-gewricht vaak bij mensen die veel tillen. Langdurig zitten in dezelfde houding kan ook een rol spelen. Ook zien we ze tijdens of na een zwangerschap, of bij mensen die door heup- of knieklachten anders gaan lopen. Dat zijn aanwijzingen om mee te nemen, geen bewijs dat het SI-gewricht de pijn veroorzaakt.

Het SI-gewricht is niet altijd meteen herkenbaar als mogelijke bron van lage rugpijn. Onderzoek schat dat het bij ongeveer 15 tot 30 procent van de mensen met chronische lage rugpijn een rol speelt. Dat aandeel hangt af van wie is onderzocht en hoe de diagnose is gesteld (bron: Pain Practice). Daarom onderzoeken we ook uw rug en heupen voordat we een behandelplan afspreken.

Oorzaken van si gewricht pijn

Si gewricht pijn heeft niet altijd één duidelijke oorzaak. Voor ongeveer 35 procent van de mensen met SI-gewrichtspijn is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen, aldus de Nederlandse richtlijn. Deze omstandigheden kunnen een rol spelen:

  • Een plotselinge belasting: bijvoorbeeld een val, een onhandige tilbeweging of een draai.
  • Herhaalde belasting en overbelasting: werk, sport of andere activiteiten die het gebied steeds opnieuw gevoelig maken.
  • Zwangerschap en bevalling: de belasting van het bekken verandert en pijn kan ook rond de SI-gewrichten ontstaan.
  • Een verandering in uw manier van bewegen: heup- of knieklachten kunnen invloed hebben op hoe u loopt en uw gewicht verdeelt.

Een beenlengteverschil of scoliose kan ook deel uitmaken van uw verhaal. Zo'n bevinding is op zichzelf nog geen verklaring voor de pijn. We kijken of zij bij uw klachten en onderzoek past.

SI-gewricht symptomen: pijn in de onderrug en bil

De meest voorkomende pijnklachten bij het SI-gewricht zijn lage rugpijn of een diepe pijn in één bil, meestal aan één kant. Volgens de Nederlandse richtlijn zit de pijn bij ongeveer 94 procent van de mensen in de bilregio. U kunt de pijn vooral merken:

  • Onder de broeksband: in de bil of vlak daarboven.
  • Bij overgangsbewegingen: traplopen, opstaan, omdraaien in bed of uitstappen uit de auto.
  • Bij lang zitten of staan, of wanneer u uw gewicht op één been zet.
  • Als een diepe, zeurende pijn, soms met een scherpe pijn bij een bepaalde beweging.

De pijn kan uitstralen naar de lies of het bovenbeen en soms ook tot onder de knie. Alleen de plek van de pijn vertelt ons dus niet waar die vandaan komt. Bij tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies onderzoeken we ook of een zenuw betrokken is. Denk bijvoorbeeld aan een hernia of ischias.

Stijfheid kan verschillende oorzaken hebben, waaronder artrose en andere degeneratieve veranderingen. Als pijn u geregeld in de tweede helft van de nacht wakker maakt, beoordelen we of een ontstekingsziekte een rol speelt.

SI-syndroom testen: hoe stellen we de diagnose vast?

Er is geen enkele test die op zichzelf bewijst dat de pijn uit het SI-gewricht komt. Ook een scan stelt deze diagnose niet op zichzelf: mensen kunnen veranderingen aan het gewricht hebben zonder pijn (bron: JOSPT). We brengen uw verhaal, het lichamelijk onderzoek en mogelijke andere oorzaken samen. Zo onderzoeken we of het SI-gewricht waarschijnlijk bij uw klachten betrokken is.

  • Anamnese: waar zit de pijn, hoe is die begonnen en wat maakt de klachten beter of erger?
  • Provocatietesten: met gerichte bewegingen en druk proberen we de pijn op te wekken die u herkent. Een gebruikelijke reeks bestaat uit de thigh thrust, compressie, distractie, de test van Gaenslen en de sacrale thrust.
  • Bewegingsonderzoek: we bekijken hoe u bukt, loopt en op één been staat. Ook heupklachten en liespijn kunnen een vergelijkbaar patroon geven. De FABER-test kan aanvullende informatie geven over de heup en het bekken.

Wanneer meerdere provocatietesten uw bekende pijn opwekken, wordt het SI-gewricht waarschijnlijker als pijnbron. Drie positieve testen zijn echter geen sluitend bewijs. Negatieve testen kunnen ons juist helpen om verder te zoeken.

Als klachten blijven bestaan en een specialistische ingreep wordt overwogen, kan een pijnspecialist een proefblokkade uitvoeren. Dat is een beeldgestuurde injectie, waarbij een verdovingsmiddel in het SI-gewricht wordt ingespoten. Neemt de pijn daarna tijdelijk duidelijk af, dan wijst dat sterk op het gewricht als pijnbron. Ook deze uitslag bekijken we samen met de rest van het onderzoek. Een injectie kan namelijk soms een misleidende uitslag geven. Het is geen standaardonderdeel van een eerste bezoek.

Als chiropractor ben ik opgeleid om klachten van de rug en het bekken te beoordelen. Daarbij herken ik wanneer een andere oorzaak onderzocht moet worden. Radiologie en beeldvorming maakten deel uit van mijn vierjarige opleiding aan het Canadian Memorial Chiropractic College (CMCC). Daarbij ging het van röntgenfoto's tot MRI. Hebt u al een scan of verslag, neem dat dan gerust mee. We bekijken het samen met uw pijnklachten en het lichamelijk onderzoek. Dat helpt ons een betere inschatting van uw herstel te geven.

Blokkade van het SI-gewricht: wat chiropractie doet

Met een SI-gewrichtblokkade wordt vaak bedoeld dat pijn en moeite met bewegen rond het SI-gewricht lijken te ontstaan. De term betekent niet dat het gewricht scheef staat of uit zijn plaats is.

Het beoordelen en behandelen van pijnlijke bewegingen behoort tot de kern van chiropractie. U kunt bij ons terecht als eerste adres voor een vermoedelijke SI-gewrichtblokkade, zonder verwijzing van de huisarts. Op de pagina over uw eerste bezoek leest u hoe dat verloopt.

Afhankelijk van het onderzoek kan de behandeling bestaan uit:

  • Mobilisatie en manuele therapie: rustige, herhaalde bewegingen die het bewegen comfortabeler kunnen maken.
  • Manipulatie: een korte, gerichte impuls op het gewricht. Daarbij kunt u soms een klik horen of voelen. Zo'n geluid is niet nodig om baat bij de behandeling te hebben. We gebruiken deze techniek alleen met uw toestemming en als zij bij uw situatie past.
  • Behandeling van de omliggende spieren: aandacht voor de spieren en pezen rond de bil, rug en het bekken.

We bespreken hoe u op de zorg reageert en passen het plan aan wanneer dat nodig is. Welke oefeningen passen en hoeveel u doet, verandert mee met uw herstel. Fysiotherapie kan daarbij een eigen rol hebben, vaak naast of na chiropractische zorg en soms al vroeg in het traject. Meer over die samenwerking leest u in ons artikel over het verschil tussen een chiropractor en een fysiotherapeut.

Si gewricht pijn en zwangerschap

Tijdens de zwangerschap verandert de belasting van het bekken. Pijn rond de SI-gewrichten kan dan deel uitmaken van zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn. De NHS schat dat zulke bekkenpijn tot 1 op de 5 zwangere vrouwen raakt (bron: NHS). Traplopen, omdraaien in bed en uit de auto stappen kunnen lastig worden.

Die pijn kan heftig zijn en dagelijkse bewegingen moeilijk maken, maar is niet schadelijk voor uw baby. U hoeft er ook niet zomaar mee te blijven rondlopen. We bespreken hoe u comfortabeler kunt bewegen, welke oefeningen passen en of lichte manuele technieken voor u geschikt zijn. Een bekkenband helpt sommige mensen tijdelijk. Waar nodig stemmen we af met uw verloskundige of huisarts.

Bij veel mensen verbeteren de klachten na de bevalling, al hebben sommigen langer ondersteuning nodig. Op onze pagina over bekkenpijn bij zwangerschap leest u meer over klachten en behandeling per fase.

Sacroiliitis: als het SI-gewricht ontstoken is

Hoe weet u of uw SI-gewricht ontstoken is?

Drie signalen kunnen aanleiding zijn om aan een ontstekingsziekte te denken. Dat zijn langdurige ochtendstijfheid, pijn die u 's nachts wakker maakt, en klachten die verbeteren wanneer u beweegt. Geen van deze signalen bewijst op zichzelf dat het SI-gewricht ontstoken is.

Sacroiliitis betekent ontsteking in het SI-gewricht. Dit kan voorkomen bij een aandoening als de ziekte van Bechterew of psoriatische artritis. Een patroon dat reden geeft voor verder onderzoek is bijvoorbeeld:

  • Stijfheid in de onderrug die 's ochtends lang aanhoudt.
  • Pijn die u wakker maakt, vooral in de tweede helft van de nacht.
  • Klachten die verbeteren bij bewegen en toenemen bij rust.
  • Andere klachten, zoals pijnlijke gewrichten elders, psoriasis of een rood, pijnlijk oog.

Herkent u dit patroon, dan bespreken we beoordeling door uw huisarts. Die kan bepalen of verder onderzoek of een verwijzing naar een reumatoloog nodig is. Bloedonderzoek en beeldvorming kunnen daarbij helpen, maar één uitslag bevestigt of sluit een ontstekingsziekte niet altijd uit. Medicijnadvies hoort bij het gesprek met uw huisarts. Past dit patroon niet, dan bekijken we nog steeds het SI-gewricht, de rug en de heup samen. Pas daarna spreken we een plan af.

Conservatieve behandeling van si gewricht pijn: eerst zonder operatie

Wat u zelf kunt doen bij SI-gewrichtspijn

Blijf bewegen binnen wat u goed kunt verdragen, verdeel zware taken over de dag en bouw oefeningen voor uw bil- en bekkenspieren geleidelijk op. Het Amerikaanse overzichtsartikel in American Family Physician noemt oefentherapie en gewrichtsmanipulatie als eerste behandelopties. De behandeling van SI-gewrichtspijn start doorgaans zonder operatie. De Nederlandse Richtlijnendatabase geeft het kader voor specialistische behandeling.

Beslisschema SI-gewrichtpijn: van klachten en onderzoek via behandeling zonder operatie naar herbeoordeling en zo nodig specialistische beoordeling
Het schema laat zien hoe een volgende stap wordt overwogen. Ook koorts of pijn na een ernstig ongeluk kan medische beoordeling vragen. Het schema is geen diagnose-instrument. (klik voor groter)
  • Blijven bewegen: voorkom onnodig lang stilzitten of liggen, maar blijf niet doorgaan met een activiteit die uw klachten langdurig verergert.
  • Chiropractische behandeling: mobilisatie of manipulatie waar die past, met aandacht voor de omliggende spieren en hoe u beweegt.
  • Oefeningen voor kracht en stabiliteit: afgestemd op wat u nu kunt. Fysiotherapie kan hierbij naast of na chiropractische zorg een rol spelen.
  • Pijnstilling: uw huisarts kan met u bespreken of medicatie helpt om bewegen en herstellen mogelijk te maken.
  • Specialistische ingrepen: bij aanhoudende pijn kan een specialist een beeldgestuurde injectie overwegen. Een verdovingsmiddel wordt in het gewricht ingespoten en kan helpen de pijnbron te onderzoeken. Een corticosteroïd-injectie is bedoeld om pijn te verlichten. In geselecteerde gevallen kan een pijnspecialist radiofrequente behandeling bespreken.
  • Operatie: dit is geen gebruikelijke behandeling voor SI-gewrichtspijn. De Nederlandse richtlijn raadt een operatie in het algemeen af. Alleen in een uitzonderlijk geval, na brede beoordeling door een specialist, kan zij ter sprake komen.
Dr. Malone legt de uitslag van de SI-gewrichttesten uit aan de patiënt

Veelgestelde Vragen

Wat kost een si-gewrichtbehandeling?

Uw eerste bezoek kost €39. Vervolgconsulten kosten €65 (los) of €55 per consult in een pakket; kindconsulten €35. De meeste zorgverzekeraars vergoeden chiropractische zorg (gedeeltelijk) vanuit de aanvullende verzekering.

Hoe kom ik van een pijnlijk SI-gewricht af?

U komt van de pijn af door eerst te laten beoordelen wat waarschijnlijk aan de pijn bijdraagt. Oefentherapie en gewrichtsmanipulatie gelden als eerste behandelopties, aldus het Amerikaanse overzichtsartikel in American Family Physician. Als het SI-gewricht betrokken lijkt, kan een plan met manuele zorg, oefeningen en aanpassingen in belastende activiteiten helpen. We bespreken uw voortgang en veranderen het plan als het niet voldoende helpt.

Hoe kan ik pijn in het SI-gewricht testen?

U kunt zelf opmerken wanneer de pijn optreedt en welke bewegingen haar uitlokken. Betrouwbaar vaststellen waar de pijn vandaan komt, lukt niet met één thuistest. Tijdens het lichamelijk onderzoek gebruiken we meerdere testen en kijken we ook naar de rug en heup. De FABER-test kan daarbij aanvullende informatie geven.

Wat is het verschil tussen het SI-syndroom en een hernia?

De klachten kunnen op elkaar lijken. Een hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de wervelkolom. Druk op een zenuw kan uitstralende pijn, tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies veroorzaken. SI-gewrichtspijn zit vaak vooral in de onderrug of bil, maar kan ook naar het been uitstralen. Uw verhaal en het onderzoek helpen ons het onderscheid te maken.

Wat is een blokkade van het SI-gewricht?

Een blokkade van het SI-gewricht is een gebruikelijke naam voor pijn en moeite met bewegen rond dit gewricht. Het betekent niet automatisch dat het gewricht scheef staat. We onderzoeken welke bewegingen pijnlijk zijn en welke zorg daarbij kan helpen.

Kan een chiropractor helpen bij SI-gewricht pijn?

Ja. Het beoordelen en behandelen van klachten van de rug en het bekken behoort tot de kern van chiropractie. Ook gewrichtsmanipulatie wordt genoemd als een van de eerste behandelopties. We kijken eerst of deze zorg bij uw klachten past en verwijzen door wanneer een andere route beter is. Meer over onze opleiding en werkwijze leest u in Is chiropractie veilig? U kunt ook de ervaringen van patiënten lezen in onze reviews.

Kan SI-gewricht pijn uitstralen naar het been?

Ja. De pijn kan naar de lies of het bovenbeen trekken en soms tot onder de knie komen. Bij tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies onderzoeken we ook of een zenuw betrokken is.

Wat is een zenuwblokkade van het sacroiliacaal gewricht (SI)?

Wat met een blokkade wordt bedoeld, hangt af van de ingreep. Bij een proefblokkade van het SI-gewricht spuit een specialist onder beeldgeleiding een verdovingsmiddel in het gewricht. Bij een zenuwblokkade worden juist zenuwtakjes rond het gewricht verdoofd. Beide kunnen informatie geven over de pijnbron, maar beantwoorden niet precies dezelfde vraag. Uw pijnspecialist legt uit welke ingreep in uw situatie wordt overwogen. Een injectie met een corticosteroïd is vooral bedoeld om pijn te verlichten.

Hoe lang duurt herstel van SI-gewricht klachten?

Dat verschilt per persoon en per oorzaak. Sommige mensen verbeteren binnen enkele weken. Bij anderen duurt het langer. Als u niet vooruitgaat zoals verwacht, beoordelen we opnieuw wat u nodig hebt. Zwangerschapsgerelateerde pijnklachten verbeteren vaak na de bevalling.

Is een SI-gewricht injectie nodig?

Meestal niet. Als de pijn aanhoudt ondanks passende zorg, kan een specialist beoordelen of een injectie zinvol is. Een injectie met verdoving kan helpen bij het onderzoeken van de pijnbron. De uitkomst van een verdovingsinjectie is een aanwijzing, geen zelfstandig sluitend bewijs.

Wordt chiropractie bij SI-gewricht klachten vergoed?

Chiropractie wordt bij veel verzekeraars vanuit de aanvullende verzekering vergoed, net als fysiotherapie. Hoeveel u terugkrijgt, hangt af van uw polis. De intake kost momenteel €39, u vindt het bedrag op onze tarievenpagina. Met de vergoeding-check kunt u nagaan wat uw polis vergoedt.

Is wandelen goed voor het SI-gewricht?

Ja, wandelen is voor veel mensen een prettige manier om in beweging te blijven. Thuisarts noemt het naast fietsen en zwemmen als advies bij rugpijn, ook wanneer u pijn hebt (bron: Thuisarts). Begin met een afstand die goed gaat en bouw rustig op. Krijgt u een langdurige toename van pijn, bespreek dan hoe u de belasting kunt aanpassen.

Wanneer moet ik direct spoedeisende hulp zoeken?

Zoek direct medische hulp bij nieuw gevoelsverlies rond de geslachtsdelen of tussen de billen. Hetzelfde geldt bij moeite met plassen, verlies van controle over urine of ontlasting, of ernstig of toenemend krachtsverlies. Bel direct uw huisarts via de spoedlijn. Is de praktijk gesloten, bel dan de huisartsenpost. Bel bij een levensbedreigende situatie direct de hulpdiensten. Bel uw huisarts dezelfde dag bij koorts met rug- of bekkenpijn of na een ernstig ongeluk. Onverklaard gewichtsverlies met aanhoudende pijn verdient eveneens een afspraak bij de huisarts.

Wanneer schakelt u direct de spoedzorg in?

Zoek direct medische hulp bij nieuw gevoelsverlies rond de geslachtsdelen of tussen de billen. Hetzelfde geldt bij moeite met plassen, verlies van controle over urine of ontlasting, of toenemend krachtsverlies in een been. Bel direct uw huisarts via de spoedlijn. Is de praktijk gesloten, bel dan de huisartsenpost. Bel 112 bij een levensbedreigende situatie. Staat u al onder behandeling in het ziekenhuis, neem dan contact op met uw behandelend arts of de afdeling. Wacht niet op een afspraak bij de chiropractor.

Bel uw huisarts dezelfde dag bij koorts met rug- of bekkenpijn. Doe dat ook bij pijn na een ernstige val of een ongeluk. Onverklaard gewichtsverlies in combinatie met aanhoudende pijn verdient ook een beoordeling door de huisarts. Dat is alleen niet hetzelfde spoedsignaal als nieuwe blaasproblemen. Blijft de pijn na een maand onverminderd, dan adviseert Thuisarts om de huisarts te bellen.

Voor vragen die geen spoed hebben, kunt u ons bellen of een bericht sturen. Herkent u een van de spoedsignalen hierboven, bel dan direct uw huisarts via de spoedlijn of, buiten kantooruren, de huisartsenpost.

Zoekt u straks weer, dan krijgt u weer zo'n helder antwoord — voeg Embody toe aan uw voorkeursbronnen.

Afspraak maken

Waar wilt u langskomen?

Is dit uw eerste bezoek aan
Embody ?

Wat is uw volledige naam?

Wat is uw mobiele nummer?

Wat is uw beste e-mailadres?

In welke taal wilt u dat we contact met u opnemen?

Ik ben al patiënt

Praktijk

Alphen a/d Rijn

Paradijslaan 30, Alphen aan den Rijn

Kies Alphen
Praktijk

Amersfoort

Bergstraat 20, Amersfoort

Kies Amersfoort
Praktijk

Rotterdam

Nieuwe Binnenweg 344, Rotterdam

Kies Rotterdam
Eerste afspraak €39Geen verwijzing nodigDirect ingepland
Eerste bezoek €39

Ik ben een nieuwe patiënt

  • Eerste keer bij Embody Chiropractie
  • Nieuwe klacht of >1 jaar niet geweest
  • Geen verwijzing van huisarts nodig
Eerste bezoek plannen
Bestaande patiënt

Ik ben al patiënt

  • Al ingeschreven bij onze praktijk
  • Vervolgafspraak of periodieke controle
  • Recent behandeld door ons team
Vervolgafspraak inplannen

Afspraak maken

We bellen je nu!

Je ontvangt nu een oproep van +31 172 263073 om je eerste afspraak in te plannen. Houd je telefoon bij de hand en neem de oproep aan.

Naar de locatiepagina

Afspraak maken

Dat is niet verstuurd

Onze excuses — uw aanvraag is niet bij ons aangekomen. U hoeft hem niet opnieuw te sturen: bel of app ons direct en wij plannen uw afspraak in.

Bel de praktijkApp de praktijk via WhatsAppNaar de locatiepagina