Slijmbeursontsteking heup (bursitis): oorzaken en oefeningen

Wat is een slijmbeursontsteking van de heup (bursitis)?

Een slijmbeurs is een klein zakje met vocht, dat tussen een bot en een pees ligt. Zo'n zakje werkt als een stootkussen: het zorgt ervoor dat de pees soepel langs het bot kan bewegen, zonder dat de twee tegen elkaar aan schuren. Raakt een slijmbeurs in de heup geïrriteerd of ontstoken, dan spreken we van een slijmbeursontsteking van de heup. Bij een ontsteking van de slijmbeurs hoort pijn, meestal aan de zijkant van de heup rond het stukje bot dat bovenaan de buitenkant van het bovenbeen uitsteekt. Artsen noemen dit beeld het trochantair pijnsyndroom of bursitis trochanterica. Een slijmbeurs kan in elk gewricht ontstoken raken, maar klachten aan de heup, de knie, de schouder en de elleboog komen het meest voor.

U komt bij Embody Health Chiropractie zonder verwijzing van de huisarts; uw eerste bezoek kost €39. In dat gesprek en bij het onderzoek bepalen we of chiropractische zorg iets voor u kan betekenen, en dat hoort u meteen. De meeste zorgverzekeraars vergoeden chiropractische zorg (gedeeltelijk) vanuit de aanvullende verzekering, zonder dat uw eigen risico wordt aangesproken.

Onze praktijken in Alphen aan den Rijn, Amersfoort en Rotterdam zagen de afgelopen twaalf jaar ruim 2500 mensen met klachten aan rug, nek en gewrichten langskomen. Patiënten beoordelen ons gemiddeld met 4,9 van de 5 sterren op Google.

Symptomen: pijn aan de zijkant van de heup

De klachten van een slijmbeursontsteking in de heup zitten bijna altijd aan de buitenkant, rond het botpunt dat u bij uzelf kunt voelen. Kenmerkend is dat de pijn komt en gaat: het is geen constante pijn, maar een zeurende pijn die bij bepaalde bewegingen opvlamt. Soms zakt de pijn langs de zijkant van het hele bovenbeen naar beneden, tot aan de knie of nog lager. Ook pijn in de bil of onderin de rug komt voor, en 's nachts kunt u wakker liggen van de pijn. Herkent u een van deze patronen?

• pijn aan de zijkant van de heup, rond het uitstekende botpunt van het bovenbeen
• pijn als u op de pijnlijke kant ligt, bijvoorbeeld wanneer u op uw zij slaapt
• pijn bij het lopen, traplopen of na een lange wandeling
• pijn bij het fietsen, hardlopen of sporten
• pijn bij bukken, of wanneer u met uw hand op de heup drukt
• een tintelend of prikkend gevoel aan de zijkant van het bovenbeen

Pijn aan de buitenkant, niet diep in de heup

Het onderscheid zit vaak in de plek. Een slijmbeursontsteking voelt u aan de buitenkant, vlak onder de huid bij het botpunt; u kunt er met één vinger op wijzen. Pijn diep in de lies of in het heupgewricht zelf past vaker bij het gewricht. Omdat de twee dicht bij elkaar liggen en elkaar kunnen versterken, kijken we tijdens het onderzoek naar beide.

Oorzaken: overbelasting en andere factoren

Wat een slijmbeurs in de heup ontstoken maakt, is meestal een combinatie van herhaalde wrijving en druk op precies die plek. In de praktijk zien wij vooral deze oorzaken:

• Overbelasting en herhaalde beweging: hardlopen, veel traplopen of een lange wandeling geven steeds opnieuw wrijving op dezelfde plek.
• Druk van buitenaf: langdurig leunen, knielen of tillen kan de slijmbeurs irriteren.
• Op de zij slapen: steeds op dezelfde kant slapen geeft nacht na nacht druk op de slijmbeurs.
• Een beenlengteverschil: staat u scheef, dan krijgt het langere been meer spanning aan de zijkant van de heup.
• Zwakke spieren rond de heup: als de bilspieren het bekken minder goed vasthouden, komt er meer trek op de pezen bij het botpunt.
• Artrose of een eerdere operatie: slijtage in het heupgewricht, een ontsteking in het gewricht of een heupoperatie in het verleden maken de klacht waarschijnlijker.
• Overgewicht: extra gewicht zet meer druk op de gewrichten en de slijmbeurs.

Diagnose: slijmbeursontsteking heup of peesklachten?

Pijn aan de buitenkant van de heup komt het meest voor als onderdeel van het trochantair pijnsyndroom. Onder die noemer vallen een slijmbeursontsteking, maar ook peesklachten of een scheurtje in de pees van de bilspier, en wrijving van de band langs de buitenkant van het been. Omdat die oorzaken dezelfde klachten geven, is het onderscheid in het begin niet altijd scherp. Tijdens het eerste bezoek doen we lichamelijk onderzoek: we voelen waar het precies pijn doet, testen hoe de heup beweegt en kijken hoe u loopt en staat. Soms is beeldvorming nodig, zoals een echo, en bij twijfel over een andere oorzaak verwijzen we naar de huisarts of een orthopedisch chirurg.

Eerst uitsluiten: wanneer laat u het beoordelen?

Bij Embody Health begint ieder eerste consult met een screening van de signalen die medische beoordeling vragen. De meeste klachten aan de zijkant van de heup zijn onschuldig en goed te behandelen, en die paar signalen bekijken we altijd eerst.

Behandeling: adviezen, oefeningen en een injectie

Wat is er bekend uit onderzoek? Klachten rond het botpunt aan de buitenkant van de heup reageren bij de meeste mensen goed op een conservatieve aanpak: de belasting aanpassen, gerichte oefeningen en manuele therapie. Slechts een klein deel houdt klachten die om een andere behandeling vragen. Dat sluit aan bij wat wij in de praktijk zien. Tijdens de anamnese en het lichamelijk onderzoek kijken we naar de beweeglijkheid van de heup, de spanning in de bilspieren en de stand van het bekken. Met zachte, precieze correcties werken we aan de beweging van het gewricht en van de spieren en pezen eromheen. Doel is dat lopen, traplopen en slapen weer soepeler gaan.

Blijft de pijn hardnekkig, dan kan de huisarts een injectie met corticosteroïden in de slijmbeurs geven. Zo'n prik vermindert de pijn vaak voor zes tot twaalf weken, maar daarna kunnen de klachten terugkomen en bij sommige mensen helpt de injectie niet. Onderzoek laat zien dat een programma met uitleg en oefeningen op de langere termijn beter uitpakt dan een injectie alleen. Bij een infectie wordt er niet in het gewricht geprikt; dan is antibiotica aan de orde. Pijnstillers zoals paracetamol kunnen de pijn dempen, en ontstekingsremmende pijnstillers werken kortdurend, maar ze pakken de oorzaak niet aan.

Heupklachten vragen vaak om meer dan één aanpak. Onze rol zit in de beweeglijkheid van het gewricht en het bekken; fysiotherapie richt zich op kracht en conditie, en op het rustig opbouwen van uw belasting. Past oefentherapie naast onze behandeling, dan houden we dat met uw fysiotherapeut kort, zodat u één lijn volgt in plaats van twee aparte trajecten.

Uw eerste bezoek kost €39; een losse vervolgbehandeling kost €65 en een consult in een herstelpakket €55. Bekijk wat uw zorgverzekering vergoedt en de tarieven.

Wat kunt u zelf doen bij slijmbeursklachten?

Blijf bewegen, maar vermijd wat de pijn duidelijk erger maakt. Wandelen, fietsen en zwemmen houden de spieren rond de heup soepel; volledige rust maakt de heup meestal juist stijver en de spieren zwakker. Forceer niets: doe tijdelijk geen sporten die de klacht opwekken, zoals skiën of paardrijden, en maak geen lange wandelingen als die de pijn opvoeren. Lig niet op de pijnlijke kant van uw heup; slaapt u graag op uw zij, kies dan de andere kant of leg een kussen tussen uw knieën. Bij het zitten helpt een zachtere zitting, en bij knielen een kussen onder uw knieën. Regelmatige korte pauzes met andere houdingen voorkomen dat dezelfde plek de hele dag druk krijgt. Is uw been korter dan het andere, dan kan een zooltje of hakverhoging het scheef staan verminderen. Bent u te zwaar, dan kan gewichtsverlies de druk op de heup verlagen.

Chronische klachten: wat als het aanhoudt?

Soms houdt de pijn langer aan of komt die steeds terug; dan spreken we van chronische klachten. Uit onderzoek blijkt dat meer vetmassa en slechter slapen samenhangen met ernstigere klachten aan het trochantair pijnsyndroom. Dat betekent niet dat het daardoor komt, maar het is wel een reden om ook naar gewicht en slaap te kijken. Zelf oefenen helpt, en vaak is begeleiding nodig om de belasting goed op te bouwen.

Meer weten? Bekijk de pagina over pijn in de bil of die over heupklachten en heuppijn. Maak een afspraak voor een eerste bezoek; dan kijken we samen wat bij uw situatie past en of iemand anders misschien de betere eerste stap is.