Bilpijn: pijn in de bil, oorzaken en behandeling

Wat is bilpijn en waar zit de pijn?

Bilpijn is pijn in een of beide bilhelften: van de bovenrand van de bil tot diep bij het zitbeen. Vaak zit de oorzaak niet in het bot zelf, maar in de bilspieren, de pezen en de slijmbeurzen rond het heupbot, het heiligbeen of het heupgewricht. Die structuren liggen dicht bij elkaar en hun klachten lijken sterk op elkaar. Daardoor is de oorzaak van pijn in de bil niet altijd meteen te onderscheiden, en is zorgvuldig onderzoek nodig. Meestal is bilpijn onschuldig en goed te behandelen.

U komt bij Embody Health Chiropractie zonder verwijzing van de huisarts; uw eerste bezoek kost €39. Tijdens de intake en het lichamelijk onderzoek beoordelen we of chiropractische zorg bij uw klacht past, en dat hoort u meteen. De meeste zorgverzekeraars vergoeden chiropractische zorg (gedeeltelijk) vanuit de aanvullende verzekering, zonder dat uw eigen risico wordt aangesproken.

In onze drie praktijken in Alphen aan den Rijn, Amersfoort en Rotterdam begeleidden wij de afgelopen twaalf jaar ruim 2500 mensen met klachten aan rug, nek en gewrichten. Patiënten beoordelen ons gemiddeld met 4,9 van de 5 sterren op Google.

Waar in de bil doet het pijn?

De plek in de bilstreek vertelt vaak al veel over de oorzaak. Pijn hoog in de bil, rond het botpunt aan de buitenkant, hoort meestal bij de pezen en de slijmbeurs daar. Pijn diep onderin bij het zitbeen past vaker bij een overbelaste aanhechting. En pijn die vanuit de bil doorloopt naar het been hoort bij een geprikkelde zenuw. Vaak is er een duidelijk pijnpunt dat u zelf kunt aanwijzen. Herkent u een van deze patronen?

• een zeurende pijn in de bil die blijft hangen en bij bepaalde bewegingen opvlamt
• pijn bij het zitten op een harde stoel, of bij het opstaan daarna
• pijn bij het lopen, traplopen of heuvelop lopen
• een gevoelige of gespannen bilspier die pijn doet als u erop drukt
• pijn aan de buitenkant van de heup die naar de bil toe trekt
• uitstralende pijn of tintelingen van de bil naar het been

Pijn in de bil bij het zitten

Doet het pijn om te zitten, vooral op een harde stoel? Dan zit de klacht vaak bij de aanhechting onder het zitbeen, waar de hamstringpezen aan het bekken vastzitten. Overbelasting van die aanhechting geeft precies daar een diepe, zeurende pijn; de klacht speelt vooral tijdens het zitten en wordt erger op een harde rand. Rust en aangepaste belasting geven meestal verlichting, en de klacht reageert goed op een rustige opbouw van de belasting.

Pijn in de bil bij het lopen

Bij het lopen komt er meer spanning op de spieren en pezen rond de heup, en op de slijmbeurs aan de buitenkant. Pijn die tijdens het lopen of bij traplopen toeneemt, past vaak bij overbelasting daarvan. Bij dat patroon zit de pijn meestal rond het botpunt aan de buitenzijde van de heup, en kan die langs de zijkant van het bovenbeen trekken, naar de bil of richting de knie. Liggen op de pijnlijke zij, lang staan met het gewicht op één been en heuvelop lopen maken het vaak erger.

Pijn in de bilspier

Een pijnlijke bilspier komt veel voor. Soms is de spier zelf overbelast of gespannen; soms zit er meer achter. Een bekende oorzaak is het piriformis syndroom: de piriformis is een diepe bilspier, en die kan de nervus ischiadicus beklemmen, de grote zenuw naar het been. Dat geeft pijn diep in de bil, soms met tintelingen of een doof gevoel in het been. De aandoening komt niet heel vaak voor, maar wordt makkelijk gemist, omdat zoveel andere aandoeningen dezelfde klachten geven.

Oorzaken van pijn in de bil

Wat kan pijn in de bil veroorzaken? Meestal is het een combinatie van overbelasting, een verkeerde houding en lang zitten of staan. In de praktijk zien wij vooral deze oorzaken:

• Overbelasting van de bilspieren: eenzijdige belasting, sporten of een veranderd looppatroon kan de spieren rond de bil, zoals de gluteus medius, overbelasten en spierspanning geven.
• Pijn vanuit de heup: slijtage (artrose) of peesklachten in het heupgewricht voelen mensen vaak in de bil of in de lies.
• Het bekken en het SI-gewricht: een verstoorde beweging van het bekken of het SI-gewricht kan spanning geven die in de bil wordt gevoeld.
• Overbelasting van de aanhechting: pezen die onderaan aan het zitbeen vastzitten, kunnen geïrriteerd raken; dat geeft diepe pijn precies op die plek.
• Een geprikkelde zenuw: als een zenuw bekneld raakt of vanuit de onderrug wordt geprikkeld, kan de pijn via de bil naar het been trekken.
• Slijmbeursontsteking: een ontsteking van de slijmbeurs aan de zijkant van de heup geeft pijn bij liggen op de zij en bij traplopen.
• Sport en triggerpoints: na een training of een periode met meer belasting kunnen sportblessures ontstaan, of gespannen plekjes in de bilspier (triggerpoints) die pijn geven bij druk.

Vanuit de heup of het bekken

De heup, het bekken en de onderrug werken samen bij elke stap. Loopt de beweging in het heupgewricht vast, dan neemt het bekken het over, en andersom. Een asymmetrie in het bekken kan dat versterken. Daardoor kan een klacht die in de heup begint als pijn in de bil worden gevoeld. Tijdens het eerste bezoek bekijken we dat samenspel, zodat de behandeling niet alleen op de pijnlijke plek gericht is. Pijn die meebeweegt met de heup of met de onderrug past bij dit patroon.

Pijn in de bil die uitstraalt naar het been

Blijft de pijn niet in de bil, maar loopt die via de achterkant van het been naar beneden, met tintelingen of een doof gevoel? Dan is er waarschijnlijk een zenuw geprikkeld. Bij ischias zit de oorzaak meestal laag in de rug, waar een tussenwervelschijf of een nauwe doorgang op een zenuwwortel drukt. Zenuwpijn vanuit de lage rug straalt via de bil het been in. Dat is een ander klachtbeeld dan pijn uit de bilspieren of het gewricht, en het vraagt een eigen onderzoek. Meer daarover leest u op onze pagina over ischias.

Eerst uitsluiten: wanneer laat u het beoordelen?

Elk eerste bezoek bij Embody Health begint met een zorgvuldige screening van de signalen die om medische beoordeling vragen. De meeste bilpijn is onschuldig en goed te behandelen, en wij screenen altijd eerst op de paar signalen die echt aandacht vragen.

Bilpijn behandelen bij Embody Health

Wat is er bekend uit onderzoek? Klachten aan de buitenkant van de heup en de bil, zoals bij pees- en slijmbeursklachten rond het heupbot, reageren bij de meeste mensen goed op een conservatieve aanpak: de belasting aanpassen, gerichte oefeningen en manuele therapie. Dat sluit aan bij wat wij in de praktijk zien. Tijdens de anamnese en het lichamelijk onderzoek kijken we naar de beweeglijkheid van de heup, de spanning in de bilspieren en hoe het bekken beweegt. Met zachte, precieze correcties herstellen we de beweging van het gewricht en van de omliggende spieren en pezen. Doel is dat zitten, lopen en traplopen weer soepeler gaan en dat de pijnklachten afnemen.

Bil- en heupklachten vragen vaak om meer dan één aanpak. Onze rol zit in de beweeglijkheid van het gewricht en het bekken; fysiotherapie richt zich op kracht en conditie, en op het opbouwen van uw belasting. Wanneer oefentherapie naast de behandeling past, stemmen wij dat met uw fysiotherapeut af, zodat u niet twee losse trajecten volgt.

Uw eerste bezoek kost €39; een losse vervolgbehandeling kost €65 en een consult in een herstelpakket €55. Bekijk wat uw zorgverzekering vergoedt en de tarieven.

Wat kunt u zelf doen bij bilpijn?

Blijf bewegen binnen de pijngrens. Wandelen en fietsen houden de doorbloeding op gang en voorkomen dat de spieren rond de heup stijf worden; volledige rust geeft de heup vaak juist meer stijfheid. Wissel langdurig zitten af met korte stukjes lopen, en kies bij het zitten een stoel waarbij uw bekken niet inzakt. Zit u veel op een harde ondergrond, probeer dan een kussen of een zachtere zitting. Rekoefeningen tegen verkorting van de bilspieren kunnen de spanning verminderen; zelfmassage met een foamroller of een hard balletje op de bil kan tijdelijk verlichten, maar druk niet door als het pijn doet.

Blijven de klachten aanhouden? Lees ook meer over heupklachten en heuppijn of ischias. Plan een eerste bezoek en dan bekijken we samen of chiropractische zorg bij uw situatie past, of dat een andere zorgverlener de betere eerste stap is.