Bekkeninstabiliteit: bekkenpijn tijdens de zwangerschap

Wat is bekkeninstabiliteit en bekkenpijn?

Bekkenpijn is pijn in of rond het bekken. Zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn zit vaak in de onderbuik, bij het schaambeen, of juist laag in de rug, in de billen of aan de achterkant van de bovenbenen. Het schaambeen is het voorste deel van uw bekken; de botten tussen uw rug en uw bovenbenen vormen samen het bekken. De pijn wordt erger als u beweegt: staan, lopen en traplopen doen meer pijn dan stil liggen. Bekkeninstabiliteit is de naam voor klachten waarbij de beweging in het bekken of het SI-gewricht niet soepel verloopt. Vervelend, maar niet gevaarlijk: er gaat niets kapot in uw rug of bekken als u beweegt, ook niet op momenten dat het meer pijn doet. Bij de meeste vrouwen gaan de klachten na de zwangerschap vanzelf weer over.

U komt bij Embody Health Chiropractie zonder verwijzing van de huisarts; uw eerste bezoek kost €39. Tijdens de intake en het onderzoek beoordelen we of chiropractische zorg bij uw situatie past, en dat hoort u meteen. De meeste zorgverzekeraars vergoeden chiropractische zorg (gedeeltelijk) vanuit de aanvullende verzekering, zonder dat uw eigen risico wordt aangesproken.

In Alphen aan den Rijn, Amersfoort en Rotterdam begeleidden wij de afgelopen twaalf jaar ruim 2500 mensen met rug-, nek- en gewrichtsklachten. Patiënten beoordelen ons gemiddeld met 4,9 van de 5 sterren op Google.

Bekkenpijn en andere bekkenklachten

Bekkenpijn in de zwangerschap is niet de enige bekkenklacht. Klachten in het bekkengebied — het gebied tussen uw heupen, onderaan uw rug en rondom het bekken — komen in verschillende vormen voor, bij vrouwen en bij mannen. Vaak ontstaan ze doordat de spieren en banden van de bekkenbodem zwakker worden of beschadigd raken. De bekendste bekkenproblemen zijn een verzakking, urineverlies en pijn in het stuitje.

Verzakking

Bij een verzakking zitten een of meer organen — de baarmoeder, de blaas of de darm — niet meer goed op hun plek, doordat de spieren en banden van de bekkenbodem zwakker zijn geworden. Dat kan klachten geven bij plassen, poepen en vrijen, en een zwaar of drukkend gevoel in de vagina. Een bevalling, overgewicht, veel hoesten of vaak hard persen bij het poepen maken een verzakking waarschijnlijker. Bij weinig klachten kunnen bekkenbodem-oefeningen helpen; bij meer klachten bestaan er een ring in de vagina (pessarium) of een operatie. Houdt u klachten die hierop lijken, bespreek ze dan met uw huisarts.

Urineverlies (incontinentie)

Urineverlies betekent dat u uw plas niet goed kunt ophouden. De meest voorkomende vorm is urineverlies bij inspanning: er loopt plas weg bij hoesten, niezen, lachen, tillen of sporten, doordat de bekkenbodemspieren en de sluitspier van de blaas zwakker zijn geworden. Dat kan komen door een zwangerschap of bevalling, door de overgang, door een verzakking of doordat u ouder wordt. Bekkenbodem-oefeningen zijn de eerste behandeling; bij ongeveer de helft van de vrouwen zorgen ze ervoor dat ze hun plas weer goed kunnen ophouden. Lukt dat niet genoeg, dan zijn een ring in de vagina of bij ernstige klachten een operatie mogelijk. Blijft u er last van houden, bespreek het dan met uw huisarts.

Pijn in het stuitje

Uw stuitje is het onderste botje van uw wervelkolom. Bij pijn in het stuitje zit de pijn in het midden van de billen, net boven de anus, en wordt die vaak erger bij zitten en bij opstaan na zitten. Meestal ontstaat de pijn na een harde val of door langdurige druk, bijvoorbeeld door veel zitten of fietsen. Koelen direct na een val, daarna warmte, blijven bewegen en een kussen dat aan de voorkant dunner is (wigkussen) kunnen helpen. Bij veel mensen verdwijnt de pijn na een paar weken vanzelf. Houdt de pijn na twee maanden nog aan of heeft u er bij gewone dingen last van, bespreek het dan met uw huisarts.

Welke klachten geeft bekkeninstabiliteit?

De klachten verschillen per persoon en per zwangerschap. Wat ons opvalt in de praktijk: de pijn zit zelden op één plek. Ze zit onder in de buik bij het schaambeen, of juist laag in de rug, in de billen of aan de achterkant van de bovenbenen. Soms is het een zeurende pijn die blijft hangen, soms een stekende pijn die plots opkomt. Vaak zit de pijn aan één zijde, bijvoorbeeld in de rechterbil, en bij sommige vrouwen is er uitstraling van de pijn naar de benen. Stil liggen is vaak het moment waarop u er weinig of geen last van heeft. Zodra u opstaat en loopt, komt de pijn terug. Sommige vrouwen gaan daardoor anders lopen en waggelen een beetje. Herkent u een van deze patronen?

• pijn in de onderbuik, bij het schaambeen
• pijn in het bekken, laag in de rug of rond het heiligbeen
• pijn in de billen of aan de achterkant van de bovenbenen
• pijn bij staan, lopen of traplopen, en weinig pijn bij stil liggen
• moeite met dagelijkse bezigheden zoals traplopen, bukken, omdraaien in bed of uit de auto stappen

Pijn bij het schaambeen

Het schaambeen is het voorste deel van uw bekken, precies onder in de buik. Pijn daar valt op bij het optillen van een been, bij het traplopen en bij het omdraaien in bed. Juist omdat deze plek zo centraal zit, voelt de pijn soms als pijn in het hele bekken.

Pijn in de onderrug en het heiligbeen

Aan de achterkant van het bekken zit het heiligbeen, waar de wervelkolom op rust. Bekkenpijn voelt daar vaak als lage rugpijn die meebeweegt met het bekken en niet met de onderrug alleen. Rugpijn en bekkenpijn lijken op elkaar, maar vragen soms een andere aanpak; daarom kijken we naar beide.

Waggelen of moeilijk lopen

Als lopen pijn doet, gaat u het bekken anders bewegen. Dat kan een waggelend looppatroon geven, en het maakt traplopen en lang staan lastig. De heupen en de spieren rond het bekken raken dan extra gespannen, waardoor de klachten zich uitbreiden.

Waardoor ontstaan bekkenpijn en bekkenklachten tijdens de zwangerschap?

Hoe de pijn precies ontstaat, is niet bekend. Bekkenpijn kan ontstaan door een combinatie van factoren, en bekkenpijn is een van de meest voorkomende klachten in de zwangerschap. Niet elke vrouw heeft er evenveel last van; de ernst van de klachten verschilt sterk. Waarschijnlijk spelen het extra gewicht, een veranderde houding en lossere banden mee: u wordt zwaarder, uw buik gaat meer naar voren staan en u gaat anders zitten, staan en lopen. Daardoor verandert de belasting op het bekken en op de spieren eromheen. De kans op bekkenpijn is iets groter als u het in een eerdere zwangerschap ook had. De oorzaak van bekkenpijn verschilt per persoon.

Zwangerschapshormonen en de banden van het bekken

Tijdens de zwangerschap worden de bekkenbanden die de botten van het bekken bij elkaar houden weker, en verliezen ze een deel van hun stevigheid, zodat er bij de bevalling ruimte is voor het kind. Hormonale veranderingen spelen daarbij een rol, en de groei van de baby verandert gaandeweg de belasting op het bekken. Een losser bekken kan instabiliteit van het bekken geven: de gewrichten bewegen dan net te veel, wat pijn doet rond het bekken en in de bekkenregio.

Een volgende zwangerschap en meer belasting

Vrouwen die al eerder last van bekkenpijn hadden, hebben een iets grotere kans om het opnieuw te krijgen. Ook meer belasting, een veranderde houding of een groot kind kunnen meespelen. Waar de klachten precies zitten, wisselt: ze zitten meestal rond het bekken en het SI-gewricht, en niet in de wervelkolom zelf.

Eerst uitsluiten: wanneer laat u het beoordelen?

Bij Embody Health begint elk eerste bezoek met een zorgvuldige screening op de signalen die om medische beoordeling vragen. De meeste bekkenpijn in de zwangerschap is onschuldig en tijdelijk, en wij screenen altijd eerst op de paar signalen die echt aandacht vragen. Bent u zwanger? Overleg bij ongewone klachten dan eerst met uw verloskundige of gynaecoloog.

Bekkenklachten behandelen bij Embody Health

Wat is er bekend uit onderzoek? Een systematische review naar chiropractische zorg bij zwangerschapsgerelateerde rug- en bekkenklachten vond geen sluitend bewijs, maar wel voorzichtige, gunstige aanwijzingen voor een aantal behandelingen. Dat sluit aan bij wat wij in de praktijk zien. Tijdens de anamnese en het lichamelijk onderzoek kijken we naar de beweeglijkheid van het bekken en het SI-gewricht, naar de spanning in de rugspieren en de bekkenbodemspieren, en naar hoe u loopt. Met zachte, precieze correcties herstellen we de beweeglijkheid van het bekken en de omliggende spieren, en helpen we het bekken te stabiliseren. Doel is dat bewegen makkelijker wordt en de pijnklachten verminderen, bij de een sneller dan bij de ander.

Fysiotherapie voor uw bekken en rug kan helpen tegen de pijn: uw spieren worden sterker en u leert beter omgaan met de klachten. Deze therapie wordt vaak gegeven door een bekkenfysiotherapeut, en daarvoor hebt u geen verwijzing nodig. Bij bekkenfysiotherapie werkt u met specifieke oefeningen aan uw spierkracht en aan de balans tussen belasting en belastbaarheid, om spierzwakte te voorkomen. Onze chiropractische zorg zit vooral in de beweeglijkheid van het bekken en het SI-gewricht; de oefentherapie helpt om overbelasting te voorkomen en bouwt uw belastbaarheid op. Bekkenklachten zijn een veelvoorkomend probleem, en de oorzaak en ernst verschillen per persoon: wat helpt, hangt af van de oorzaak. We maken daarom samen een behandelplan en kijken welke aanpak bij u past en hoe u uw dagelijkse activiteiten stap voor stap weer oppakt, met als doel uw klachten te verminderen. Bij gespannen bilspieren, heupspieren of een stijve bekkenregio kan manuele therapie daarbij passen, naast de oefentherapie.

Bij de meeste vrouwen verdwijnen de klachten na de bevalling vanzelf. Soms houden ze weken tot maanden aan: ongeveer een derde van de vrouwen heeft drie maanden na de bevalling nog klachten, en bij een kleine groep duren ze langer. Als de pijn lang blijft, spreken we van chronische bekkenpijn: een vorm van pijn waarbij het herstel lang duurt, ook tijdens en na de zwangerschap. Houdt u er veel last van, bespreek het dan met uw huisarts. Die kan u doorsturen naar een bekkenfysiotherapeut en, bij langdurige klachten, naar een team van therapeuten en artsen in het ziekenhuis.

Bekkenklachten in de zwangerschap vragen vaak om meer dan één aanpak. Zwangerschapszorg stemmen wij altijd af met uw verloskundige of huisarts. Past oefentherapie naast de behandeling, dan stemmen wij dat met uw fysiotherapeut af, zodat u één traject volgt in plaats van twee.

Uw eerste bezoek kost €39; een losse vervolgbehandeling kost €65 en een consult in een herstelpakket €55. Bekijk wat uw zorgverzekering vergoedt en de tarieven.

Wat kunt u zelf doen bij bekkenpijn?

Bedenk eerst dat er niets kapotgaat: de pijn is vervelend, maar niet gevaarlijk, ook niet op momenten dat het meer pijn doet. Blijf regelmatig bewegen, bijvoorbeeld wandelen of zwemmen: beweging is nodig om uw conditie en uw spierkracht te behouden. Doet het meer pijn? Rust dan even en pak het daarna rustig op. Het is belangrijk een evenwicht te vinden tussen rust en activiteit. Onderzoek laat zien dat bewegen tijdens de zwangerschap de ernst van rug- en bekkenklachten vermindert, al voorkomt het de klachten niet. Sommige activiteiten kosten veel energie, ook als ze niet zwaar lijken. Verdeel zware dingen over de dag, of vraag of iemand u helpt.

Let op hoe u tilt en hoe u opstaat uit een stoel of uit bed. Buig door uw knieën als u iets optilt of van de grond pakt. Wilt u uit bed komen, draai dan eerst op uw zij en duw dan pas uw bovenlichaam omhoog. Uit de auto stappen gaat makkelijker met glad plastic op de stoel, zodat u met uw benen kunt draaien. Het helpt om een houding te vinden waarbij u rechtop zit, en om een stoel te vinden waarin u goed kunt zitten.

Tegen de pijn kunt u paracetamol nemen. Wilt u dat langer dan een paar dagen doen? Overleg dan eerst met uw verloskundige of huisarts. Een bekkenband of bekkenring om uw heupen wordt vaak geprobeerd, maar het is niet bewezen dat die helpt.

Let ook op de pijnsignalen van het lichaam: vrouwen kennen hun eigen pijngrenzen vaak goed, en pijn en vermoeidheid zijn een signaal om even rust te nemen. Neem de rust die u nodig hebt om te herstellen, en bouw daarna rustig op. Blijven de klachten aanhouden? Lees ook meer over heupklachten en heuppijn of pijn in de bil. Wilt u weten waar uw klachten vandaan komen? Plan een eerste bezoek en dan bekijken we samen welke zorg bij uw situatie past.